KALSIYUM İYONOFOR YÖNTEMI

DÖLLENME BAŞARISIZLIĞINDA EN ETKİLİ YÖNTEM

Sperm Bozukluğuna Bağlı Döllenme Başarısızlıklarında Kalsiyum İyonofor Yöntemi ile Yumurta Aktifleştirme

Yumurtanın sperm tarafından döllenmesi için, spermin yumurtanın dış zarını geçmesi ve genetik materyalini yumurtanın içine bırakması gerekmektedir. Sperm, yumurtaya, Akrozom bölgesinde bulunan ve yumurtanın dış zarını eriterek yumurta zarını geçmesini sağlayan bazı enzimler yardımıyla nüfus eder. Böylece döllenme için gerekli olan yumurta aktivasyonu uyarılır. Yumurtanın aktif hale gelmesi sırasındaki en önemli süreç, yumurta içerisindeki kalsiyum miktarının artmasıdır. Bu olayların sonucunda sperm, yumurtaya girerek yumurtanın döllenmesini sağlar.

Yapılan çalışmalarda yumurta aktivasyonunda spermin önemli rol aldığı görülmüştür. Şiddetli sperm problemi (sayı, hareket ve yapısal bozukluklar) olan hastalarda özellikle Globozoospermi vakalarında (sperm başında akrozom yapısının bulunmaması) ICSI (mikroenjeksiyon) işlemi uygulanan yumurtalarda %20-30 oranında döllenmeme durumu ile karşılaşılabilmektedir. Bu olgulardaki spermlerde, DNA fragmantasyonunun (parçalanması) da fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu durum döllenme oranının da düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca %1-5 siklusta ICSI uygulanan yumurtaların hiçbirinde döllenme görülmemektedir. Total döllenme başarısızlığı olarak adlandırılan bu durumu engellemek amacıyla farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden biri olarak kullanılan kalsiyum iyonofor, ICSI (mikroenjeksiyon) sonrası hücre içi kalsiyum miktarı artışını sağlayarak yumurta aktivasyonunu arttırmaktadır.

Döllenmeyi gerçekleştirecek sperm oosit zarına yapıştıktan sonra çözücü bir faktör olan oscilin salgılar. Bu şekilde kalsiyum iyonlarının geçişi gerçekleşerek oosit de aktive olur. Aynı şekilde sperme özel PLC zeta faktörü denilen bir fosfolipaz hücre içi kalsiyum salınımını tetikleyerek oosit aktivasyonu ve oositin mayoz bölünmesini tamamlamasını sağlayan bir diğer maddedir. Globozoospermi hastalarında bu akrozomal bölge ve oositi aktive edici faktör bulunmadığı için kalsiyum iyonofor kullanılarak kalsiyum geçişi aktive edilir. Böylelikle oosit aktivasyonu gerçekleşmiş olur.

Kalsiyum İyonofor embriyo kültür ortamlarında rutin olarak bulunmamaktadır. Özel bir teknikle kültür ortamlarına eklenerek yumurtaların aktivasyonu sağlanmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalarda yumurtanın kimyasal olarak aktive edilmesinin döllenme oranlarını %20,6‘dan %46,7’ ye ve gebelik oranlarını da %13.9 ‘dan %27.7’ye kadar çıkardığı ve embriyo kalitesini de arttırdığı görülmüştür. (Montag ve ark.) Böylelikle, sperm ve yumurta kaynaklı bozukluklar olmasına rağmen, gebelik ve canlı doğum oranlarında önemli artış sağlanabilmektedir.

Merkezimizde daha önce döllenme olmayan ya da döllenmenin geciktiği olgularda, Kalsiyum İyonofor yöntemi kullanarak hem döllenme oranını hem de gebelik ve canlı doğum oranlarını arttırarak önemli başarıya ulaşmaktayız.